9 mẹo hữu dụng với Registry trong Windows 7

Trong hướng dẫn này chúng tôi sẽ cung cấp cho các bạn một số cách điều chỉnh Registry để có được những thứ mà tưởng như không thể thực hiện với hệ điều hành Windows 7.

Windows Registry được ví như bộ não của hệ điều hành Windows. Nó là một kho chứa khổng lồ, một cơ sở dữ liệu có thứ bậc, dễ dàng truy cập, dùng để lưu các thiết lập hệ thống (và rất nhiều thông tin khác). Không có Registry, máy tính Windows của bạn chỉ hơn một cái chặn giấy. Nếu can thiệp không đúng, bạn có thể gặp phải những vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu hiểu những gì đang thực hiện với Registry, bạn có thể điều chỉnh khá nhiều tham số của Windows theo mong muốn của mình.

Trong bài chúng tôi liệt kê cho các bạn một số cách điều chỉnh Registry để có được những hiệu quả thú vị. Nên nhớ rằng, để thấy được hiệu lực từ những thay đổi, bạn cần phải khởi động lại máy tính.

Backup Registry

Thiết lập điểm khôi phục giúp bạn có thể khôi phục lại máy tính nếu lỗi Registry

Trước khi bắt đầu can thiệp vào Registry, bạn phải backup tất cả các thông tin quan trọng của hệ thống. Chúng tôi phải cảnh báo lại rằng: Việc thiết lập sai trong Registry sẽ khiến bạn không thể khởi động được Windows để sửa lại những sai lầm trước đó.

Để thực hiện backup Registry, hãy mở Control Panel, kích System, sau đó kích System protection phía bên trái. Kích nút Create để Windows hiển thị quá trình tạo điểm khôi phục hệ thống.

Bạn cũng có thể mở Registry Editor – công cụ sử dụng để thực hiện các điều chỉnh – bằng cách đánh cụm từregedit và hộp 'Search Programs and Files' (khi kích nút Start). Khi ở trong Registry Editor, kích chuột phải vàoComputer và chọn Export,

Thêm menu Copy/Move vào Windows Explorer

Thêm menu mới vào Windows Explorer

Nếu vẫn chưa thỏa mãn với chức năng kéo-thả, bạn có thể quản lý các file một cách hiệu quả hơn bằng cách chỉnh sửa Registry để có thêm tùy chọn 'Copy to' và 'Move to' mới bên trong menu chuột phải Windows Explorer chuẩn. Menu mới này sẽ cung cấp một danh sách các ổ đĩa và thư mục, bạn chỉ cần chọn thư mục đích, nơi cần chuyển các file của bạn đến đó.

Trong Registry Editor, tìm đến khóa dưới đây:

HKEY_CLASSES_ROOT\AllFilesystemObjects\shellex\ContextMenuHandlers. Khi ở khóa này, kích phải vào khóa ContextMenuHandlers và chọn New, Key; nhập khóa Copy to. Kích đúp giá trị (Default) trong cửa sổ phía bên phải và nhập {C2FBB630-2971-11D1-A18C-00C04FD75D13} làm dữ liệu của nó. 

Để tạo lệnh 'Move to', thực hiện các bước tương tự (tuy nhiên nhập khóa Move to) và sử dụng {C2FBB631-2971-11D1-A18C-00C04FD75D13}làm dữ liệu của giá trị.

Tắt chế độ Aero Snap

Tắt chức năng Aero Snap bằng Registry

Trong môi trường Aero của Windows, các cửa sổ xuất hiện ở cạnh màn hình một cách mặc định. Tuy nhiên điều gì sẽ xảy ra nếu như chúng ta muốn kéo các cửa sổ về gần góc màn hình mà không cho hệ điều hành điều khiển kích cỡ cũng như sắp đặt chúng. Cách thực hiện là: không tắt toàn bộ tính năng Aero, chỉ tắt chức năng Aero Snap thông qua Windows Registry.

Điều hướng đến khóa dưới đây: HKEY_CURRENT_ USER\Control Panel\Desktop. Sau đó, tìm kiếm giá trị có tên WindowArrangementActive. Mặc định, dữ liệu của giá trị này được thiết lập là 1. Kích đúp vào giá trị đó và thay đổi về 0, khi đó các cửa sổ của bạn sẽ không còn chức năng Aero Snap.

Điều chỉnh Thumbnail Preview khi di chuyển chuột

Đưa chuột qua một biểu tượng nào đó trong taskbar và đợi một chút thời gian, bạn sẽ thấy thumbnail preview của cửa sổ đó. Tuy nhiên, nếu không kiên nhẫn, muốn thumbnail xuất hiện ngay khi đưa chuột qua biểu tượng, chúng ta có cách thực hiện như sau:

Trong Registry Editor, tìm đến khóa
HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\ CurrentVersion\Explorer\Advanced. Kích phải vào bất cứ nơi nào trong sidebar phía phải và chọn New, DWORD. Nhập tên ExtendedUIHoverTime. Kích đúp vào giá trị mới và thay thế 0 bởi giá trị 1 trước đó, đổi Base thànhDecimal.

Thay đổi tên trong Windows

Thay đổi tên trong Windows 

Đây là một điều chỉnh khá thú vị. Khi cài đặt Windows, chương trình cài đặt sẽ yêu cầu bạn cung cấp tên của mình, tên tổ chức (nếu có), và tên mà bạn muốn đặt cho hệ thống. Tuy nhiên, cần phải làm gì khi sau đó bạn không cảm thấy thích những tên đã được đặt trước này? Bạn có thể thay đổi tên của hệ thống thông qua Control Panel, tuy nhiên không thể dễ dàng thay đổi tên được cung cấp cho máy tính khi cài đặt Windows ở thời điểm ban đầu.

Để khắc phục vấn đề này, hãy điều hướng đến khóa:
HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion. Bạn sẽ thấy một loạt giá trị bên phía phải màn hình. Kích đúp vào giá trị có tênRegisteredOwner để thay đổi tên của nó.

Vô hiệu hóa chức năng Automatic Restart của Windows Update

Điều chỉnh Registry cho phép tắt chức năng Automatic Restart của Windows Update

Windows Update là một trong những công cụ tốt nhất có trong hệ thống của bạn. Tuy nhiên nó cũng là một trong những công cụ khiến chúng ta bực cảm thấy bực mình nhất vì Windows Update thường xuyên download và cài đặt các nâng cấp nhân danh bạn. Nâng cấp là một trong những biện pháp bảo mật, tuy nhiên vấn đề ở đây là sau khi thực hiện nâng cấp xong, hệ thống thường tự động khởi động lại máy tính để nâng cấp  mới có hiệu lực. Nếu đang tập trung vào vấn đề nào đó thì lúc này bạn sẽ bị gián đoạn suy nghĩ hay công việc.

Chúng ta có thể vô hiệu hóa chức năng tự động khởi động lại bằng cách vào khóaHKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Policies\Microsoft\Windows trong Registry. Khi ở trong khóa này, kích phải vào khóa Windows và chọn tùy chọn tạo khóa mới. Nhập tên WindowsUpdate. Lặp lại quá trình này cho khóa WindowsUpdate, tuy nhiên tạo một khóa mới mang tên AU. Lúc này cấu trúc thứ bậc của bạn sẽ như sau:
HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Policies\Microsoft\Windows\WindowsUpdate\AU.

Kích khóa AU, sau đó kích phải vào cửa sổ sidebar phía bên phải và tạo một DWORD mới. Nhập tênNoAutoRebootWithLoggedOnUsers cho DWORD này và sau đó kích đúp nó để thay đổi giá trị từ 0 thành 1.

Hiển thị màn hình xanh chết chóc

Bạn có thể cấu hình máy tính của mình hiển thị màn hình xanh lúc khởi động

Sự thật ở đây là gì? Bạn có thực sự muốn làm “hỏng” hệ thống Windows 7 và nhận một màn hình xanh chết chóc? Đây là một mẹo khá tinh tế trong việc giả mạo rằng máy tính của bạn đang gặp phải thảm họa.

Để thực hiện, hãy điều hướng đến khóa Registry sau (nếu bạn sử dụng bàn phím USB): HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Services\kbdhid\Parameters. Kích phải vào sidebar phía bên phải và tạo một DWORD mới mang tên CrashOnCtrlScroll. Kích đúp giá trị và thay đổi 0 thành 1. Tiếp sau đó là hãy “đội” cho máy tính của bạn một chiếc “mũ bảo hiểm”.

Ẩn các mục trong Control Panel không sử dụng

Control Panel của Windows cung cấp rất nhiều tùy chọn mà có thể bạn chưa biết. Lần cuối cùng bạn cần nâng cấp các thiết lập trong Credential Manager hoặc Windows CardSpace là khi nào? Control Panel không giống như Windows Explorer vì bạn không thể di chuyển và xóa các mục. Tuy nhiên Windows Registry sẽ giúp bạn ẩn một số mục không sử dụng đến.

Điều hướng đến khóa sau:
HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer. Nếu không thấy có sẵn khóa Explorer và khóa Policies, hãy tạo mới hai khóa này. Bên trong khóa Explorer, kích phải bên trong cửa sổ tận cùng bên phải và tạo một DWORD mới mang tên DisallowCpl, sau đó thiết lập giá trị của nó là 1 thay vì 0.

Tiếp đến, kích phải vào khóa Explorer và tạo một khóa mới mang tên DisallowCpl. Sau đó chọn khóa mới và kích phải vào cửa sổ phía tận cùng bên phải một lần nữa. Lúc này, bạn sử dụng menu kích phải của mình để tạo các giá trị chuỗi. Với mỗi biểu tượng trong Control Panel muốn ẩn, bạn cần tạo một loạt các giá trị chuỗi theo thứ tự chữ số: ví dụ như ẩn hai biểu tượng có nghĩa rằng bạn cần tạo giá trị chuỗi “1” và “2”. Các số của bạn phải được đặt liên tục.

Mỗi dữ liệu giá trị của chuỗi (được thiết lập bằng cách kích đúp vào giá trị của nó) phải giống thành phần Control Panel mà bạn muốn ẩn (ví dụ như Programs and Features hoặc Action Center).

Ẩn nhắc nhở tìm kiếm trên web

Kích đúp vào một file nhưng Windows không nhận ra nó, khi đó hệ điều hành sẽ hiển thị một cửa sổ hỏi xem bạn có muốn tìm kiếm chương trình trên mạng có thể mở được file đó hay không. Bạn có bao giờ sử dụng tính năng này chưa? Chúng tôi giám chắc là không, đây là lý do chúng tôi giới thiệu cách thức điều chỉnh Registry để loại trừ cửa sổ này một cách vĩnh viễn và thay vào đó là một cửa sổ tùy chọn, một danh sách các chương trình mà bạn có thể sử dụng để mở file.

Vào khóa
HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer. Khi ở trong khóa này, tạo một DWORD mới bằng cách kích phải vào cửa sổ phía tận cùng bên phải. Đặt tên cho DWORD là NoInternetOpenWith, sau đó kích đúp nó để gán giá trị bằng 1.

Hiển thị thông báo trước khi đăng nhập

Bạn có chia sẻ laptop hay desktop của mình với người dùng khác? Hay có muốn gửi đến bạn bè hay người thân của mình một thông báo khá lịch thiệp về cách họ nên sử dụng máy tính của bạn như thế nào khi họ khởi động nó? Một điều chỉnh nhỏ trong Registry sẽ giúp bạn bật ra thông báo đó và người dùng phải kích qua trước khi anh ta có thể đăng nhập vào hệ thống của bạn.

Điều hướng đến khóa sau:
HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\Current Version\Policies\System. Từ đây, kích đúp vào giá trị legalnoticecaption. Bất cứ thứ gì bạn nhập với tư cách dữ liệu sẽ được dùng làm tiêu đề thông báo. Dữ liệu bạn nhập vào sau khi kích đúp giá trị legalnoticetext sẽ được dùng làm nội dung thông báo.

Văn Linh (Theo Pcworld)

9 mẹo hữu dụng với Registry trong Windows 7

Trong hướng dẫn này chúng tôi sẽ cung cấp cho các bạn một số cách điều chỉnh Registry để có được những thứ mà tưởng như không thể thực hiện với hệ điều hành Windows 7.

Windows Registry được ví như bộ não của hệ điều hành Windows. Nó là một kho chứa khổng lồ, một cơ sở dữ liệu có thứ bậc, dễ dàng truy cập, dùng để lưu các thiết lập hệ thống (và rất nhiều thông tin khác). Không có Registry, máy tính Windows của bạn chỉ hơn một cái chặn giấy. Nếu can thiệp không đúng, bạn có thể gặp phải những vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu hiểu những gì đang thực hiện với Registry, bạn có thể điều chỉnh khá nhiều tham số của Windows theo mong muốn của mình.

Trong bài chúng tôi liệt kê cho các bạn một số cách điều chỉnh Registry để có được những hiệu quả thú vị. Nên nhớ rằng, để thấy được hiệu lực từ những thay đổi, bạn cần phải khởi động lại máy tính.

Backup Registry

Thiết lập điểm khôi phục giúp bạn có thể khôi phục lại máy tính nếu lỗi Registry

Trước khi bắt đầu can thiệp vào Registry, bạn phải backup tất cả các thông tin quan trọng của hệ thống. Chúng tôi phải cảnh báo lại rằng: Việc thiết lập sai trong Registry sẽ khiến bạn không thể khởi động được Windows để sửa lại những sai lầm trước đó.

Để thực hiện backup Registry, hãy mở Control Panel, kích System, sau đó kích System protection phía bên trái. Kích nút Create để Windows hiển thị quá trình tạo điểm khôi phục hệ thống.

Bạn cũng có thể mở Registry Editor – công cụ sử dụng để thực hiện các điều chỉnh – bằng cách đánh cụm từregedit và hộp 'Search Programs and Files' (khi kích nút Start). Khi ở trong Registry Editor, kích chuột phải vàoComputer và chọn Export,

Thêm menu Copy/Move vào Windows Explorer

Thêm menu mới vào Windows Explorer

Nếu vẫn chưa thỏa mãn với chức năng kéo-thả, bạn có thể quản lý các file một cách hiệu quả hơn bằng cách chỉnh sửa Registry để có thêm tùy chọn 'Copy to' và 'Move to' mới bên trong menu chuột phải Windows Explorer chuẩn. Menu mới này sẽ cung cấp một danh sách các ổ đĩa và thư mục, bạn chỉ cần chọn thư mục đích, nơi cần chuyển các file của bạn đến đó.

Trong Registry Editor, tìm đến khóa dưới đây:

HKEY_CLASSES_ROOT\AllFilesystemObjects\shellex\ContextMenuHandlers. Khi ở khóa này, kích phải vào khóa ContextMenuHandlers và chọn New, Key; nhập khóa Copy to. Kích đúp giá trị (Default) trong cửa sổ phía bên phải và nhập {C2FBB630-2971-11D1-A18C-00C04FD75D13} làm dữ liệu của nó. 

Để tạo lệnh 'Move to', thực hiện các bước tương tự (tuy nhiên nhập khóa Move to) và sử dụng {C2FBB631-2971-11D1-A18C-00C04FD75D13}làm dữ liệu của giá trị.

Tắt chế độ Aero Snap

Tắt chức năng Aero Snap bằng Registry

Trong môi trường Aero của Windows, các cửa sổ xuất hiện ở cạnh màn hình một cách mặc định. Tuy nhiên điều gì sẽ xảy ra nếu như chúng ta muốn kéo các cửa sổ về gần góc màn hình mà không cho hệ điều hành điều khiển kích cỡ cũng như sắp đặt chúng. Cách thực hiện là: không tắt toàn bộ tính năng Aero, chỉ tắt chức năng Aero Snap thông qua Windows Registry.

Điều hướng đến khóa dưới đây: HKEY_CURRENT_ USER\Control Panel\Desktop. Sau đó, tìm kiếm giá trị có tên WindowArrangementActive. Mặc định, dữ liệu của giá trị này được thiết lập là 1. Kích đúp vào giá trị đó và thay đổi về 0, khi đó các cửa sổ của bạn sẽ không còn chức năng Aero Snap.

Điều chỉnh Thumbnail Preview khi di chuyển chuột

Đưa chuột qua một biểu tượng nào đó trong taskbar và đợi một chút thời gian, bạn sẽ thấy thumbnail preview của cửa sổ đó. Tuy nhiên, nếu không kiên nhẫn, muốn thumbnail xuất hiện ngay khi đưa chuột qua biểu tượng, chúng ta có cách thực hiện như sau:

Trong Registry Editor, tìm đến khóa
HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\ CurrentVersion\Explorer\Advanced. Kích phải vào bất cứ nơi nào trong sidebar phía phải và chọn New, DWORD. Nhập tên ExtendedUIHoverTime. Kích đúp vào giá trị mới và thay thế 0 bởi giá trị 1 trước đó, đổi Base thànhDecimal.

Thay đổi tên trong Windows

Thay đổi tên trong Windows 

Đây là một điều chỉnh khá thú vị. Khi cài đặt Windows, chương trình cài đặt sẽ yêu cầu bạn cung cấp tên của mình, tên tổ chức (nếu có), và tên mà bạn muốn đặt cho hệ thống. Tuy nhiên, cần phải làm gì khi sau đó bạn không cảm thấy thích những tên đã được đặt trước này? Bạn có thể thay đổi tên của hệ thống thông qua Control Panel, tuy nhiên không thể dễ dàng thay đổi tên được cung cấp cho máy tính khi cài đặt Windows ở thời điểm ban đầu.

Để khắc phục vấn đề này, hãy điều hướng đến khóa:
HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion. Bạn sẽ thấy một loạt giá trị bên phía phải màn hình. Kích đúp vào giá trị có tênRegisteredOwner để thay đổi tên của nó.

Vô hiệu hóa chức năng Automatic Restart của Windows Update

Điều chỉnh Registry cho phép tắt chức năng Automatic Restart của Windows Update

Windows Update là một trong những công cụ tốt nhất có trong hệ thống của bạn. Tuy nhiên nó cũng là một trong những công cụ khiến chúng ta bực cảm thấy bực mình nhất vì Windows Update thường xuyên download và cài đặt các nâng cấp nhân danh bạn. Nâng cấp là một trong những biện pháp bảo mật, tuy nhiên vấn đề ở đây là sau khi thực hiện nâng cấp xong, hệ thống thường tự động khởi động lại máy tính để nâng cấp  mới có hiệu lực. Nếu đang tập trung vào vấn đề nào đó thì lúc này bạn sẽ bị gián đoạn suy nghĩ hay công việc.

Chúng ta có thể vô hiệu hóa chức năng tự động khởi động lại bằng cách vào khóaHKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Policies\Microsoft\Windows trong Registry. Khi ở trong khóa này, kích phải vào khóa Windows và chọn tùy chọn tạo khóa mới. Nhập tên WindowsUpdate. Lặp lại quá trình này cho khóa WindowsUpdate, tuy nhiên tạo một khóa mới mang tên AU. Lúc này cấu trúc thứ bậc của bạn sẽ như sau:
HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Policies\Microsoft\Windows\WindowsUpdate\AU.

Kích khóa AU, sau đó kích phải vào cửa sổ sidebar phía bên phải và tạo một DWORD mới. Nhập tênNoAutoRebootWithLoggedOnUsers cho DWORD này và sau đó kích đúp nó để thay đổi giá trị từ 0 thành 1.

Hiển thị màn hình xanh chết chóc

Bạn có thể cấu hình máy tính của mình hiển thị màn hình xanh lúc khởi động

Sự thật ở đây là gì? Bạn có thực sự muốn làm “hỏng” hệ thống Windows 7 và nhận một màn hình xanh chết chóc? Đây là một mẹo khá tinh tế trong việc giả mạo rằng máy tính của bạn đang gặp phải thảm họa.

Để thực hiện, hãy điều hướng đến khóa Registry sau (nếu bạn sử dụng bàn phím USB): HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Services\kbdhid\Parameters. Kích phải vào sidebar phía bên phải và tạo một DWORD mới mang tên CrashOnCtrlScroll. Kích đúp giá trị và thay đổi 0 thành 1. Tiếp sau đó là hãy “đội” cho máy tính của bạn một chiếc “mũ bảo hiểm”.

Ẩn các mục trong Control Panel không sử dụng

Control Panel của Windows cung cấp rất nhiều tùy chọn mà có thể bạn chưa biết. Lần cuối cùng bạn cần nâng cấp các thiết lập trong Credential Manager hoặc Windows CardSpace là khi nào? Control Panel không giống như Windows Explorer vì bạn không thể di chuyển và xóa các mục. Tuy nhiên Windows Registry sẽ giúp bạn ẩn một số mục không sử dụng đến.

Điều hướng đến khóa sau:
HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer. Nếu không thấy có sẵn khóa Explorer và khóa Policies, hãy tạo mới hai khóa này. Bên trong khóa Explorer, kích phải bên trong cửa sổ tận cùng bên phải và tạo một DWORD mới mang tên DisallowCpl, sau đó thiết lập giá trị của nó là 1 thay vì 0.

Tiếp đến, kích phải vào khóa Explorer và tạo một khóa mới mang tên DisallowCpl. Sau đó chọn khóa mới và kích phải vào cửa sổ phía tận cùng bên phải một lần nữa. Lúc này, bạn sử dụng menu kích phải của mình để tạo các giá trị chuỗi. Với mỗi biểu tượng trong Control Panel muốn ẩn, bạn cần tạo một loạt các giá trị chuỗi theo thứ tự chữ số: ví dụ như ẩn hai biểu tượng có nghĩa rằng bạn cần tạo giá trị chuỗi “1” và “2”. Các số của bạn phải được đặt liên tục.

Mỗi dữ liệu giá trị của chuỗi (được thiết lập bằng cách kích đúp vào giá trị của nó) phải giống thành phần Control Panel mà bạn muốn ẩn (ví dụ như Programs and Features hoặc Action Center).

Ẩn nhắc nhở tìm kiếm trên web

Kích đúp vào một file nhưng Windows không nhận ra nó, khi đó hệ điều hành sẽ hiển thị một cửa sổ hỏi xem bạn có muốn tìm kiếm chương trình trên mạng có thể mở được file đó hay không. Bạn có bao giờ sử dụng tính năng này chưa? Chúng tôi giám chắc là không, đây là lý do chúng tôi giới thiệu cách thức điều chỉnh Registry để loại trừ cửa sổ này một cách vĩnh viễn và thay vào đó là một cửa sổ tùy chọn, một danh sách các chương trình mà bạn có thể sử dụng để mở file.

Vào khóa
HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer. Khi ở trong khóa này, tạo một DWORD mới bằng cách kích phải vào cửa sổ phía tận cùng bên phải. Đặt tên cho DWORD là NoInternetOpenWith, sau đó kích đúp nó để gán giá trị bằng 1.

Hiển thị thông báo trước khi đăng nhập

Bạn có chia sẻ laptop hay desktop của mình với người dùng khác? Hay có muốn gửi đến bạn bè hay người thân của mình một thông báo khá lịch thiệp về cách họ nên sử dụng máy tính của bạn như thế nào khi họ khởi động nó? Một điều chỉnh nhỏ trong Registry sẽ giúp bạn bật ra thông báo đó và người dùng phải kích qua trước khi anh ta có thể đăng nhập vào hệ thống của bạn.

Điều hướng đến khóa sau:
HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\Current Version\Policies\System. Từ đây, kích đúp vào giá trị legalnoticecaption. Bất cứ thứ gì bạn nhập với tư cách dữ liệu sẽ được dùng làm tiêu đề thông báo. Dữ liệu bạn nhập vào sau khi kích đúp giá trị legalnoticetext sẽ được dùng làm nội dung thông báo.

Văn Linh (Theo Pcworld)

Einstein có thể đã sai?

Ngày 22-9, các nhà khoa học thuộc Trung tâm Nghiên cứu nguyên tử châu Âu (CERN) đã gây chấn động làng vật lý thế giới khi công bố họ đã phát hiện hạt phân tử neutrino có khả năng di chuyển nhanh hơn vận tốc ánh sáng.

Phát hiện này, nếu đúng, sẽ làm đảo lộn toàn bộ vật lý học hiện đại.

Phải chăng nhà bác học thiên tài Albert Einstein đã sai lầm? - Ảnh: Wikipedia

Nguồn: Cern - Đồ họa: vĩ cường

Nhóm nghiên cứu đã bắn một dòng hạt neutrino từ một máy gia tốc trong lòng đất tại CERN, bên ngoài Geneva (Thụy Sĩ) tới Phòng thí nghiệm Gran Sasso ở Ý, cách đó 731km. Họ vô cùng kinh ngạc khi phát hiện tốc độ của các hạt neutrino lên tới 300.000,6 km/giây, nhanh hơn tốc độ ánh sáng khoảng 6km/giây.

“Các hạt neutrino đến đích nhanh hơn 60 giây nano (1/1 tỉ giây) so với quãng thời gian 2,3 mili giây (1/1.000 giây) của ánh sáng” - nhà vật lý học Antonio Ereditato thuộc CERN khẳng định. Ông cho biết sai số của kết quả này khoảng 10 giây nano.

“Kết quả này gây ngạc nhiên quá lớn - chuyên gia Ereditato nói - Chúng tôi chỉ muốn đo tốc độ hạt neutrino chứ chẳng mong tìm thấy điều gì đặc biệt”. Các nhà khoa học CERN đã dành ba năm nghiên cứu và thêm sáu tháng để “kiểm tra, thử nghiệm, kiểm tra lại mọi thứ” trước khi công bố thông tin.

“Khi nhận được một kết quả điên rồ như vậy, chúng tôi phải đảm bảo là đã không có sai sót hay không tính toán đến mọi yếu tố. Chúng tôi đã dành nhiều tháng kiểm tra đi kiểm tra lại và không phát hiện bất cứ sai sót nào cả”.

Thách thức thuyết tương đối

Một sự chêch lệch cực nhỏ nhưng lại có ý nghĩa vô cùng to lớn. Thuyết tương đối của nhà vật lý học vĩ đại Albert Einstein là một trong những trụ cột quan trọng nhất của vật lý học hiện đại. Theo thuyết tương đối, trong vũ trụ không gì có thể di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng. Một thế kỷ quan sát và thực hiện cho thấy lý thuyết này rất chính xác. Đó là một trong những yếu tố quan trọng nhất của vật lý hiện đại nhằm giải thích sự tồn tại và vận hành của vũ trụ và vạn vật.

“Nếu thí nghiệm của CERN được chứng minh là đúng thì rõ ràng kết quả này là một cuộc cách mạng lớn lao và sẽ làm thay đổi toàn bộ nền tảng của vật lý học hiện đại - nhà vật lý học Pháp Pierre Binetruy nhận định - Sự chính xác của cả thuyết tương đối rộng và thuyết tương đối hẹp đều sẽ trở nên sai lầm”. Nhà vật lý học lý thuyết Alvaro de Rujula thuộc CERN cũng khẳng định: “Nếu thí nghiệm này chính xác thì rõ ràng chúng ta chẳng hiểu gì về vật lý và vũ trụ”.

Theo nhà vật lý học hạt cơ bản Stephen Parke thuộc Phòng thí nghiệm máy gia tốc quốc gia Femi của Mỹ (Femilab), nếu quả thật có hạt cơ bản di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng thì về lý thuyết, con người hoàn toàn có thể đi ngược thời gian. “Khi đó bạn có thể trở thành chính bà ngoại của mình. Đó quả là một vấn đề lớn” - Parke nói một cách hài hước.

Parke và nhà thiên văn học John Learned thuộc Đại học Hawaii cho rằng nếu kết quả nghiên cứu của CERN là sự thật, thì cũng có thể có một cách giải thích khác là hạt neutrino có thể đi “đường tắt” trong không gian thông qua những chiều không gian khác.

“Thuyết tương đối chỉ đúng trong không - thời gian bốn chiều (ba chiều không gian và một chiều thời gian), do đó nếu có một chiều thứ năm thì hạt cơ bản có thể đi qua và đi nhanh hơn tốc độ ánh sáng” - Learned đặt giả thuyết.

Cần sự kiểm chứng

Tuy nhiên, không ít chuyên gia vật lý học quốc tế đã tỏ ra nghi ngờ kết quả thí nghiệm của CERN. “Kết quả này nằm ngoài sự tưởng tượng, do đó tôi thấy cần thận trọng. Có thể đã có sai sót về phép đo” - giáo sư Weber tuyên bố. Giáo sư vật lý Dave Goldberg thuộc Đại học Drexel (Mỹ) cũng cho rằng cộng đồng khoa học thế giới sẽ không quá vội vã chấp nhận kết quả thí nghiệm này.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, tiến sĩ Phan Bảo Ngọc - trưởng bộ môn vật lý, Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cũng cho rằng độ chênh lệch giữa vận tốc hạt neutrino đo được trong cuộc thí nghiệm và vận tốc ánh sáng nằm trong khoảng 6 sigma (1 sigma là sai số của phép đo), do đó chưa thể chắc chắn về độ chính xác của kết quả thí nghiệm.

“Các chuyên gia CERN đã làm tất cả những gì có thể, nhưng trước khi ném Einstein vào lửa, chúng ta cần có một cuộc thí nghiệm độc lập khác để kiểm chứng kết quả này” - nhà vật lý học lý thuyết John Ellis thuộc CERN khẳng định.

Ngay cả các chuyên gia CERN thực hiện cuộc thí nghiệm cũng cho biết họ quyết định công bố kết quả là vì muốn các nhà khoa học quốc tế cùng kiểm chứng kết quả. “Hi vọng một cuộc thí nghiệm khác sẽ đưa lại kết quả tương tự - chuyên gia Ereditato khẳng định - Khi đó, tôi sẽ cảm thấy nhẹ nhõm”.

Theo nhà vật lý học hạt neutrino Chang Ke Jung - người phát ngôn của chương trình thí nghiệm vật lý hạt cơ bản đa quốc gia T2K, thí nghiệm của CERN sẽ sớm được tái lập tại phòng nghiên cứu của T2K. Các nhà khoa học Femilab cũng sẽ thực hiện các thí nghiệm tương tự trong vòng sáu tháng tới.

SƠN HÀ (Theo Live Science, Christian Science Monitor, AFP)

Nguồn: tuoitre.vn

Einstein có thể đã sai?

Ngày 22-9, các nhà khoa học thuộc Trung tâm Nghiên cứu nguyên tử châu Âu (CERN) đã gây chấn động làng vật lý thế giới khi công bố họ đã phát hiện hạt phân tử neutrino có khả năng di chuyển nhanh hơn vận tốc ánh sáng.

Phát hiện này, nếu đúng, sẽ làm đảo lộn toàn bộ vật lý học hiện đại.

Phải chăng nhà bác học thiên tài Albert Einstein đã sai lầm? - Ảnh: Wikipedia

Nguồn: Cern - Đồ họa: vĩ cường

Nhóm nghiên cứu đã bắn một dòng hạt neutrino từ một máy gia tốc trong lòng đất tại CERN, bên ngoài Geneva (Thụy Sĩ) tới Phòng thí nghiệm Gran Sasso ở Ý, cách đó 731km. Họ vô cùng kinh ngạc khi phát hiện tốc độ của các hạt neutrino lên tới 300.000,6 km/giây, nhanh hơn tốc độ ánh sáng khoảng 6km/giây.

“Các hạt neutrino đến đích nhanh hơn 60 giây nano (1/1 tỉ giây) so với quãng thời gian 2,3 mili giây (1/1.000 giây) của ánh sáng” - nhà vật lý học Antonio Ereditato thuộc CERN khẳng định. Ông cho biết sai số của kết quả này khoảng 10 giây nano.

“Kết quả này gây ngạc nhiên quá lớn - chuyên gia Ereditato nói - Chúng tôi chỉ muốn đo tốc độ hạt neutrino chứ chẳng mong tìm thấy điều gì đặc biệt”. Các nhà khoa học CERN đã dành ba năm nghiên cứu và thêm sáu tháng để “kiểm tra, thử nghiệm, kiểm tra lại mọi thứ” trước khi công bố thông tin.

“Khi nhận được một kết quả điên rồ như vậy, chúng tôi phải đảm bảo là đã không có sai sót hay không tính toán đến mọi yếu tố. Chúng tôi đã dành nhiều tháng kiểm tra đi kiểm tra lại và không phát hiện bất cứ sai sót nào cả”.

Thách thức thuyết tương đối

Một sự chêch lệch cực nhỏ nhưng lại có ý nghĩa vô cùng to lớn. Thuyết tương đối của nhà vật lý học vĩ đại Albert Einstein là một trong những trụ cột quan trọng nhất của vật lý học hiện đại. Theo thuyết tương đối, trong vũ trụ không gì có thể di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng. Một thế kỷ quan sát và thực hiện cho thấy lý thuyết này rất chính xác. Đó là một trong những yếu tố quan trọng nhất của vật lý hiện đại nhằm giải thích sự tồn tại và vận hành của vũ trụ và vạn vật.

“Nếu thí nghiệm của CERN được chứng minh là đúng thì rõ ràng kết quả này là một cuộc cách mạng lớn lao và sẽ làm thay đổi toàn bộ nền tảng của vật lý học hiện đại - nhà vật lý học Pháp Pierre Binetruy nhận định - Sự chính xác của cả thuyết tương đối rộng và thuyết tương đối hẹp đều sẽ trở nên sai lầm”. Nhà vật lý học lý thuyết Alvaro de Rujula thuộc CERN cũng khẳng định: “Nếu thí nghiệm này chính xác thì rõ ràng chúng ta chẳng hiểu gì về vật lý và vũ trụ”.

Theo nhà vật lý học hạt cơ bản Stephen Parke thuộc Phòng thí nghiệm máy gia tốc quốc gia Femi của Mỹ (Femilab), nếu quả thật có hạt cơ bản di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng thì về lý thuyết, con người hoàn toàn có thể đi ngược thời gian. “Khi đó bạn có thể trở thành chính bà ngoại của mình. Đó quả là một vấn đề lớn” - Parke nói một cách hài hước.

Parke và nhà thiên văn học John Learned thuộc Đại học Hawaii cho rằng nếu kết quả nghiên cứu của CERN là sự thật, thì cũng có thể có một cách giải thích khác là hạt neutrino có thể đi “đường tắt” trong không gian thông qua những chiều không gian khác.

“Thuyết tương đối chỉ đúng trong không - thời gian bốn chiều (ba chiều không gian và một chiều thời gian), do đó nếu có một chiều thứ năm thì hạt cơ bản có thể đi qua và đi nhanh hơn tốc độ ánh sáng” - Learned đặt giả thuyết.

Cần sự kiểm chứng

Tuy nhiên, không ít chuyên gia vật lý học quốc tế đã tỏ ra nghi ngờ kết quả thí nghiệm của CERN. “Kết quả này nằm ngoài sự tưởng tượng, do đó tôi thấy cần thận trọng. Có thể đã có sai sót về phép đo” - giáo sư Weber tuyên bố. Giáo sư vật lý Dave Goldberg thuộc Đại học Drexel (Mỹ) cũng cho rằng cộng đồng khoa học thế giới sẽ không quá vội vã chấp nhận kết quả thí nghiệm này.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, tiến sĩ Phan Bảo Ngọc - trưởng bộ môn vật lý, Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cũng cho rằng độ chênh lệch giữa vận tốc hạt neutrino đo được trong cuộc thí nghiệm và vận tốc ánh sáng nằm trong khoảng 6 sigma (1 sigma là sai số của phép đo), do đó chưa thể chắc chắn về độ chính xác của kết quả thí nghiệm.

“Các chuyên gia CERN đã làm tất cả những gì có thể, nhưng trước khi ném Einstein vào lửa, chúng ta cần có một cuộc thí nghiệm độc lập khác để kiểm chứng kết quả này” - nhà vật lý học lý thuyết John Ellis thuộc CERN khẳng định.

Ngay cả các chuyên gia CERN thực hiện cuộc thí nghiệm cũng cho biết họ quyết định công bố kết quả là vì muốn các nhà khoa học quốc tế cùng kiểm chứng kết quả. “Hi vọng một cuộc thí nghiệm khác sẽ đưa lại kết quả tương tự - chuyên gia Ereditato khẳng định - Khi đó, tôi sẽ cảm thấy nhẹ nhõm”.

Theo nhà vật lý học hạt neutrino Chang Ke Jung - người phát ngôn của chương trình thí nghiệm vật lý hạt cơ bản đa quốc gia T2K, thí nghiệm của CERN sẽ sớm được tái lập tại phòng nghiên cứu của T2K. Các nhà khoa học Femilab cũng sẽ thực hiện các thí nghiệm tương tự trong vòng sáu tháng tới.

SƠN HÀ (Theo Live Science, Christian Science Monitor, AFP)

Nguồn: tuoitre.vn

Tìm hướng đi cho cải cách giáo dục

Sáng nay 27/9, Ban Tuyên giáo Trung ương đã tổ chức tọa đàm “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo”. Nhiều chuyên gia giáo dục tâm huyết đã chia sẻ góp ý sâu sắc đối với phát triển giáo dục nước nhà.
          »»  "Cải cách giáo dục cần bám vào thực tế!"
          »»  Thảo luận dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục

Cần rũ bỏ hình thức áp đặt

Phát biểu tại buổi tọa đàm, nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình khẳng định: “Muốn giáo dục đổi mới căn bản, toàn diện nhất thiết phải thay đổi cách nghĩ, cách làm giáo giáo dục”.

Phân tích về vấn đề này, bà Bình cho rằng: “Muốn chuyển biến căn bản và toàn diện thì nhất thiết phải cải cách giáo dục. Đổi mới hay cải cách, trong trường hợp này, không đơn thuần là khác biệt về câu chữ. Đổi mới chắp vá, thiếu một tầm nhìn tổng thể, một kế hoạch đồng bộ như những năm qua và ngay như hiện nay, khi chưa có một đề án tổng thể, chưa xác định rõ phương hướng của cả hệ thống giáo dục mà đã tính chuyện làm mới chương trình và sách giáo khoa, thì đổi mới cách ấy còn xa mới có tính căn bản và toàn diện. Vấn đề hết sức cấp bách hiện nay là tình trạng mất cân đối giữa ba bộ phận chính của hệ thống giáo dục là giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học. Do đó, cần phải rà soát, xác định rõ vị trí và mục tiêu cụ thể của từng bộ phận cũng như từng cấp học, từ đó cơ cấu lại hệ thống giáo dục nghĩa là điều chỉnh về tổ chức và hoạt động của mỗi bộ phần và cả hệ thống”.

Về nội dung và phương pháp giáo dục, theo nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình: "Muốn có chương trình mới thì cần phải đổi mới quan niệm về sứ mạng và mục tiêu giáo dục, về kiến thức và kỹ năng, về cách dạy và cách học, để chọn ra được những nội dung đích thực là phổ thông, đích thực là cơ bản. Nhưng muốn thế phải có tầm nhìn xa và dự báo được xu thế phát triển. Với cách cắt xén chương trình để “giảm tải” cập rập như chúng ta vừa thực hiện đầu năm học này, tôi lo rằng, việc làm chương trình sắp tới khó bảo đảm được chất lượng như mong muốn.

Cần phải rũ bỏ hình thức áp đặt, thay vào đó, hết sức coi trọng việc bồi dưỡng năng lực tư duy độc lập, sáng tạo cho học sinh. Chỉ có như vậy nhà trường mới đào tạo được những công dân tự tin, tự chủ, tự lập để có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội" - bà Bình nhấn mạnh.

Các đại biểu tại buổi tọa đàm “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo” do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức sáng nay 27/9. (Ảnh: Hồng Hạnh)

Đồng quan điểm với bà Bình, PGS. TS Trần Quốc Toản cho rằng: "Nhận thức đúng, sâu sắc tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục nước ta cần phải làm rõ và trả lời 3 câu hỏi: Vì sao lại phải đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục? Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục là đổi mới thế nào? Làm thế nào để đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục?".

Theo PGS Trần Quốc Toản, "đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục" trước hết cần nhận thức sâu sắc tính cách mạng và khoa học của quá trình đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục. Đây không phải là những sửa đổi, điều chỉnh nhỏ lẻ, cục bộ, mang tính bề mặt. PGS.TS Trần Quốc Toản đưa ra ví dụ về việc giảm tải chương trình giáo dục phổ thông. Giảm tải chương trình giáo dục phổ thông không chỉ đơn giản là giảm khối lượng và độ khó kiến thức như Bộ GD-ĐT đang chỉ đạo là loại bỏ những phần trùng lặp, những phần được cho là quá khó; mà bao trùm hơn là cần xác định rõ mục tiêu giáo dục phổ thông có cần đổi mới không? Tương quan giữa giáo dục nhân cách, cung cấp kiến thức và giáo dục kỹ năng có cần thay đổi không? Thay đổi như thế nào? Tỷ lệ và tương quan 3 mặt giáo dục đó ở các cấp Tiểu học, THCS,THPT có cần thay đổi không?... Rõ ràng vấn đề giảm tải giáo dục phổ thông không được nghiên cứu thấu đáo trong những tương quan trên thì việc thực hiện sẽ chỉ là sự “chữa cháy”, không cơ bản, không đạt được những mục tiêu quan trọng hơn đối với giáo dục phổ thông.

Còn theo GS Hoàng Tụy, giáo dục là một hệ thống phức tạp, theo nghĩa khoa học của từ này, cần phải được tiếp cận và đối xử như một hệ thống phức tạp. Có nghĩa là khi hệ thống đó lâm vào khủng hoảng triền miên, thì những điều chỉnh cục bộ, qua cơ chế phản hồi, kiểu như đổi mới vụn vặn mấy năm qua chẳng những không có tác dụng mà còn có thể làm tình hình tồi tệ, rối ren thêm. Lối ra duy nhất lúc này là cải tạo cấu trúc, xây dựng lại từ gốc, thay đổi cả thiết kế hệ thống.

GS Hoàng Tụy đưa ra 4 vấn đề nhằm thay đổi được giáo dục một cách toàn diện và cơ bản. Đó là thay đổi cơ bản cách học và thi; Cải cách mạnh mẽ hệ thống giáo dục phổ thông và dạy nghề. Đây chính là vấn đề giáo dục phải phù hợp với nhu cầu và khả năng của xã hội; Cải cách mạnh mẽ, hiện đại hóa đại học. Cụ thể, cải thiện chất lượng đầu vào, thay đổi phương thức đào tạo, tháo gỡ các rào cản nghiên cứu khoa học; Vấn đề cuối cùng nhưng then chốt nhất là chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ giáo chức.

Tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên

Một trong những vấn đề quan trọng trong tọa đàm “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo” mà nhiều đại biểu nhắc tới là đội ngũ giáo viên. Về thực trạng các trường sư phạm hiện nay, theo PGS. TS Nghiêm Đình Vì - Ban Tuyên giáo Trung ương, chất lượng đào tạo của nhiều trường sư phạm chưa được cải thiện nhiều, chưa đáp ứng được đòi hỏi thực tiễn. Vấn đề bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo chưa có quy hoạch chiến lược, dài hạn cho toàn ngành. Đội ngũ giảng viên sư phạm vẫn còn thiếu về số lượng, hạn chế về trình độ, tính tỷ lệ tiến sĩ trong các trường cao đẳng sư phạm, ĐH sư phạm vẫn thấp hơn so với tỷ lệ chung của giáo dục đại học. Do đó, chưa tạo nên bước đột phá đáng kể về chất lượng đào tạo.

Ông Vì kiến nghị: "Cần sớm xây dựng Chiến lược phát triển ngành Sư phạm; tiếp tục nghiên cứu mô hình đào tạo giáo viên trong quá trình hội nhập quốc tế; tiến hành đào tạo giáo viên theo hướng tích hợp ở các trường ĐH sư phạm. Hiện nay, xu hướng tích hợp vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm và áp dụng vào đổi mới chương trình và sách giáo khoa THPT. Căn cứ vào tình hình hội nhập quốc tế và sự thay đổi đổi nghề, tôi đề nghị với việc đào tạo giáo viên, một mặt vẫn tiếp tục đào tạo như hiện nay, nhưng sẽ nghiên cứu đề đào tạo giáo viên dạy tích hợp hai môn. Đó là Sử - Địa hoặc Sử - Chính trị, Toán - Lý, Hóa - Sinh… đây cũng có thể là đi tắt đón đầu cho việc nghiên cứu đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam và phục vụ đổi mới chương trình, sách giáo khoa".

Nâng cao chất lượng giáo viên là khâu then chốt trong cải cách giáo dục.

Về vấn đề này, nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình đề nghị: “Phải sớm cải cách công tác đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và phải thay đổi chính sách đãi ngộ để nhà giáo sống được bằng lương và các khoản phụ cấp nghề nghiệp chứ không để các thầy cô giáo sống bằng dạy thêm hoặc bằng một nghề nào khác”.

"Không có khâu quản lý nào thể hiện rõ hơn quyết tâm chấn hưng giáo dục bằng chính sách đối với người thầy giáo" - GS Hoàng Tụy nhấn mạnh.

Còn GS.TSKH Vũ Ngọc Hải, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho hay: “Cần chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục theo giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng giáo dục. Cụ thể, tập trung đầu tư phát triển các trường ĐH sư phạm trọng điểm, các trường ĐH sư phạm kỹ thuật và các khoa sư phạm kỹ thuật tại các trường ĐH.  Xây dựng, ban hành và thực hiện các chính sách ưu đãi, nhất là chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ tạo động lực, cho các nhà giáo, cán bộ nghiên cứu và quản lý giáo dục. Có chính sách đặc biệt nhằm thu hút các nhà giáo, nhà khoa học có uy tín và kinh nghiệm trong và ngoài nước, đặc biệt là người VN ở nước ngoài về nước tích cực tham gia quản lý, giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Có chính sách học bổng đặc biệt để thu hút học sinh giỏi vào học ngành sư phạm".

Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình cho rằng: “Để thay đổi căn bản và toàn diện một nền giáo dục là một công trình lớn của quốc gia, không thể một vài năm mà xong. Tình thế rất bức thiết, phải khẩn trương nhưng lại phải căn cơ, bài bản, không thể riêng một mình ngành giáo dục làm nổi.

Trước mắt, theo chúng tôi, Trung ương cần bàn và ra nghị quyết, xác định mục  tiêu, yêu cầu và những vấn đề trọng tâm cần tập trung để nền giáo dục thực sự đổi mới căn bản và toàn diện. Cần có Ủy ban Cải cách giáo dục bao gồm các nhà khoa học, các chuyên gia trong nước và nước ngoài, am hiểu và có kinh nghiệm về giáo dục và các lĩnh vực liên quan đến giáo dục”.

Hồng Hạnh

Nguồn: Dân Trí

Tìm hướng đi cho cải cách giáo dục

Sáng nay 27/9, Ban Tuyên giáo Trung ương đã tổ chức tọa đàm “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo”. Nhiều chuyên gia giáo dục tâm huyết đã chia sẻ góp ý sâu sắc đối với phát triển giáo dục nước nhà.
          »»  "Cải cách giáo dục cần bám vào thực tế!"
          »»  Thảo luận dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục

Cần rũ bỏ hình thức áp đặt

Phát biểu tại buổi tọa đàm, nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình khẳng định: “Muốn giáo dục đổi mới căn bản, toàn diện nhất thiết phải thay đổi cách nghĩ, cách làm giáo giáo dục”.

Phân tích về vấn đề này, bà Bình cho rằng: “Muốn chuyển biến căn bản và toàn diện thì nhất thiết phải cải cách giáo dục. Đổi mới hay cải cách, trong trường hợp này, không đơn thuần là khác biệt về câu chữ. Đổi mới chắp vá, thiếu một tầm nhìn tổng thể, một kế hoạch đồng bộ như những năm qua và ngay như hiện nay, khi chưa có một đề án tổng thể, chưa xác định rõ phương hướng của cả hệ thống giáo dục mà đã tính chuyện làm mới chương trình và sách giáo khoa, thì đổi mới cách ấy còn xa mới có tính căn bản và toàn diện. Vấn đề hết sức cấp bách hiện nay là tình trạng mất cân đối giữa ba bộ phận chính của hệ thống giáo dục là giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học. Do đó, cần phải rà soát, xác định rõ vị trí và mục tiêu cụ thể của từng bộ phận cũng như từng cấp học, từ đó cơ cấu lại hệ thống giáo dục nghĩa là điều chỉnh về tổ chức và hoạt động của mỗi bộ phần và cả hệ thống”.

Về nội dung và phương pháp giáo dục, theo nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình: "Muốn có chương trình mới thì cần phải đổi mới quan niệm về sứ mạng và mục tiêu giáo dục, về kiến thức và kỹ năng, về cách dạy và cách học, để chọn ra được những nội dung đích thực là phổ thông, đích thực là cơ bản. Nhưng muốn thế phải có tầm nhìn xa và dự báo được xu thế phát triển. Với cách cắt xén chương trình để “giảm tải” cập rập như chúng ta vừa thực hiện đầu năm học này, tôi lo rằng, việc làm chương trình sắp tới khó bảo đảm được chất lượng như mong muốn.

Cần phải rũ bỏ hình thức áp đặt, thay vào đó, hết sức coi trọng việc bồi dưỡng năng lực tư duy độc lập, sáng tạo cho học sinh. Chỉ có như vậy nhà trường mới đào tạo được những công dân tự tin, tự chủ, tự lập để có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội" - bà Bình nhấn mạnh.

Các đại biểu tại buổi tọa đàm “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo” do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức sáng nay 27/9. (Ảnh: Hồng Hạnh)

Đồng quan điểm với bà Bình, PGS. TS Trần Quốc Toản cho rằng: "Nhận thức đúng, sâu sắc tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục nước ta cần phải làm rõ và trả lời 3 câu hỏi: Vì sao lại phải đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục? Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục là đổi mới thế nào? Làm thế nào để đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục?".

Theo PGS Trần Quốc Toản, "đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục" trước hết cần nhận thức sâu sắc tính cách mạng và khoa học của quá trình đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục. Đây không phải là những sửa đổi, điều chỉnh nhỏ lẻ, cục bộ, mang tính bề mặt. PGS.TS Trần Quốc Toản đưa ra ví dụ về việc giảm tải chương trình giáo dục phổ thông. Giảm tải chương trình giáo dục phổ thông không chỉ đơn giản là giảm khối lượng và độ khó kiến thức như Bộ GD-ĐT đang chỉ đạo là loại bỏ những phần trùng lặp, những phần được cho là quá khó; mà bao trùm hơn là cần xác định rõ mục tiêu giáo dục phổ thông có cần đổi mới không? Tương quan giữa giáo dục nhân cách, cung cấp kiến thức và giáo dục kỹ năng có cần thay đổi không? Thay đổi như thế nào? Tỷ lệ và tương quan 3 mặt giáo dục đó ở các cấp Tiểu học, THCS,THPT có cần thay đổi không?... Rõ ràng vấn đề giảm tải giáo dục phổ thông không được nghiên cứu thấu đáo trong những tương quan trên thì việc thực hiện sẽ chỉ là sự “chữa cháy”, không cơ bản, không đạt được những mục tiêu quan trọng hơn đối với giáo dục phổ thông.

Còn theo GS Hoàng Tụy, giáo dục là một hệ thống phức tạp, theo nghĩa khoa học của từ này, cần phải được tiếp cận và đối xử như một hệ thống phức tạp. Có nghĩa là khi hệ thống đó lâm vào khủng hoảng triền miên, thì những điều chỉnh cục bộ, qua cơ chế phản hồi, kiểu như đổi mới vụn vặn mấy năm qua chẳng những không có tác dụng mà còn có thể làm tình hình tồi tệ, rối ren thêm. Lối ra duy nhất lúc này là cải tạo cấu trúc, xây dựng lại từ gốc, thay đổi cả thiết kế hệ thống.

GS Hoàng Tụy đưa ra 4 vấn đề nhằm thay đổi được giáo dục một cách toàn diện và cơ bản. Đó là thay đổi cơ bản cách học và thi; Cải cách mạnh mẽ hệ thống giáo dục phổ thông và dạy nghề. Đây chính là vấn đề giáo dục phải phù hợp với nhu cầu và khả năng của xã hội; Cải cách mạnh mẽ, hiện đại hóa đại học. Cụ thể, cải thiện chất lượng đầu vào, thay đổi phương thức đào tạo, tháo gỡ các rào cản nghiên cứu khoa học; Vấn đề cuối cùng nhưng then chốt nhất là chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ giáo chức.

Tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên

Một trong những vấn đề quan trọng trong tọa đàm “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo” mà nhiều đại biểu nhắc tới là đội ngũ giáo viên. Về thực trạng các trường sư phạm hiện nay, theo PGS. TS Nghiêm Đình Vì - Ban Tuyên giáo Trung ương, chất lượng đào tạo của nhiều trường sư phạm chưa được cải thiện nhiều, chưa đáp ứng được đòi hỏi thực tiễn. Vấn đề bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo chưa có quy hoạch chiến lược, dài hạn cho toàn ngành. Đội ngũ giảng viên sư phạm vẫn còn thiếu về số lượng, hạn chế về trình độ, tính tỷ lệ tiến sĩ trong các trường cao đẳng sư phạm, ĐH sư phạm vẫn thấp hơn so với tỷ lệ chung của giáo dục đại học. Do đó, chưa tạo nên bước đột phá đáng kể về chất lượng đào tạo.

Ông Vì kiến nghị: "Cần sớm xây dựng Chiến lược phát triển ngành Sư phạm; tiếp tục nghiên cứu mô hình đào tạo giáo viên trong quá trình hội nhập quốc tế; tiến hành đào tạo giáo viên theo hướng tích hợp ở các trường ĐH sư phạm. Hiện nay, xu hướng tích hợp vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm và áp dụng vào đổi mới chương trình và sách giáo khoa THPT. Căn cứ vào tình hình hội nhập quốc tế và sự thay đổi đổi nghề, tôi đề nghị với việc đào tạo giáo viên, một mặt vẫn tiếp tục đào tạo như hiện nay, nhưng sẽ nghiên cứu đề đào tạo giáo viên dạy tích hợp hai môn. Đó là Sử - Địa hoặc Sử - Chính trị, Toán - Lý, Hóa - Sinh… đây cũng có thể là đi tắt đón đầu cho việc nghiên cứu đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam và phục vụ đổi mới chương trình, sách giáo khoa".

Nâng cao chất lượng giáo viên là khâu then chốt trong cải cách giáo dục.

Về vấn đề này, nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình đề nghị: “Phải sớm cải cách công tác đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và phải thay đổi chính sách đãi ngộ để nhà giáo sống được bằng lương và các khoản phụ cấp nghề nghiệp chứ không để các thầy cô giáo sống bằng dạy thêm hoặc bằng một nghề nào khác”.

"Không có khâu quản lý nào thể hiện rõ hơn quyết tâm chấn hưng giáo dục bằng chính sách đối với người thầy giáo" - GS Hoàng Tụy nhấn mạnh.

Còn GS.TSKH Vũ Ngọc Hải, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho hay: “Cần chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục theo giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng giáo dục. Cụ thể, tập trung đầu tư phát triển các trường ĐH sư phạm trọng điểm, các trường ĐH sư phạm kỹ thuật và các khoa sư phạm kỹ thuật tại các trường ĐH.  Xây dựng, ban hành và thực hiện các chính sách ưu đãi, nhất là chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ tạo động lực, cho các nhà giáo, cán bộ nghiên cứu và quản lý giáo dục. Có chính sách đặc biệt nhằm thu hút các nhà giáo, nhà khoa học có uy tín và kinh nghiệm trong và ngoài nước, đặc biệt là người VN ở nước ngoài về nước tích cực tham gia quản lý, giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Có chính sách học bổng đặc biệt để thu hút học sinh giỏi vào học ngành sư phạm".

Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình cho rằng: “Để thay đổi căn bản và toàn diện một nền giáo dục là một công trình lớn của quốc gia, không thể một vài năm mà xong. Tình thế rất bức thiết, phải khẩn trương nhưng lại phải căn cơ, bài bản, không thể riêng một mình ngành giáo dục làm nổi.

Trước mắt, theo chúng tôi, Trung ương cần bàn và ra nghị quyết, xác định mục  tiêu, yêu cầu và những vấn đề trọng tâm cần tập trung để nền giáo dục thực sự đổi mới căn bản và toàn diện. Cần có Ủy ban Cải cách giáo dục bao gồm các nhà khoa học, các chuyên gia trong nước và nước ngoài, am hiểu và có kinh nghiệm về giáo dục và các lĩnh vực liên quan đến giáo dục”.

Hồng Hạnh

Nguồn: Dân Trí

Đầu vào tuyển sinh sư phạm: “Tuột dốc” không phanh

Chưa năm nào điểm chuẩn ngành sư phạm thấp như năm nay. Điểm chuẩn nhiều ngành, nhiều trường đã rơi xuống tận đáy khi chỉ bằng điểm sàn chung nhưng vẫn chưa thể tuyển đủ chỉ tiêu.

Thí sinh tìm hiểu thông tin trước ngày thi tại Trường ĐH Sư phạm TP.HCM trong kỳ tuyển sinh năm 2011 - Ảnh: Như Hùng

Mức điểm thấp nhất thuộc về các trường ĐH địa phương, ĐH vùng. Các ngành sư phạm vật lý, ngữ văn tại Trường ĐH Quảng Nam chỉ bằng điểm sàn nhưng vẫn phải xét tuyển hàng chục chỉ tiêu bằng nguyện vọng (NV) 2.

Tương tự, hầu như toàn bộ ngành sư phạm bậc ĐH của các trường ĐH An Giang, Thủ Dầu Một, Hồng Đức, Quảng Bình, Tây Bắc, Thái Nguyên chỉ bằng điểm sàn, kể cả các ngành sư phạm toán, hóa, sinh, ngữ văn và phải xét tuyển rất nhiều chỉ tiêu bằng NV2.

Không chỉ thế, tại Trường ĐH An Giang, ngành sư phạm tin học còn không có thí sinh nào trúng tuyển. Ngành nhiều nhất là sư phạm toán với 20 thí sinh, các ngành sư phạm còn lại chỉ có 5-10 thí sinh trúng tuyển NV1.

Thi sử 0,25 điểm, đậu ĐH Sư phạm lịch sử!

Ông Hoàng Xuân Quảng - phó hiệu trưởng Trường ĐH An Giang - than vãn: chưa năm nào điểm chuẩn ngành sư phạm tuột dốc đến tận đáy như năm nay. Điểm chuẩn chỉ bằng sàn mà cũng chỉ lèo tèo vài thí sinh trúng tuyển. Có thể nhiều ngành sẽ phải đóng cửa do quá ít thí sinh bởi xét NV2 cũng không hi vọng nhiều vì nguồn tuyển đã hết.

Ở những trường tốp giữa, ĐH vùng như Quy Nhơn, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ... tình hình điểm chuẩn ngành sư phạm khả quan hơn nhưng cũng có rất nhiều ngành sư phạm cơ bản có điểm chuẩn chỉ bằng sàn hoặc chỉ cao hơn từ 0,5-1 điểm.

Không chỉ thế, điểm chuẩn các trường chuyên đào tạo sư phạm như Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 cũng rớt thê thảm. Đây là năm đầu tiên trong chục năm trở lại đây, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM lấy điểm chuẩn hai ngành sư phạm lịch sử và địa lý bằng điểm sàn.

Tương tự, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 phải lấy điểm chuẩn bằng sàn cho các ngành sư phạm hóa, sinh trong khi ngành sư phạm vật lý cũng chỉ là 13,5.

Điểm đáng chú ý là ngành sư phạm lịch sử. Không chỉ điểm chuẩn bằng sàn, rất nhiều thí sinh trúng tuyển bậc ĐH ngành này nhưng điểm thi môn lịch sử chỉ từ 0,5-2 điểm. Trường ĐH Sư phạm (ĐH Đà Nẵng) tuy đã nhân hệ số môn lịch sử nhưng điểm chuẩn chỉ dừng lại ở mức 14,5 điểm! Trong số 42 thí sinh trúng tuyển ngành lịch sử, chỉ có ba thí sinh đạt điểm thi môn sử từ 5 trở lên, đa số thí sinh có điểm ở mức 2-3 điểm. Thậm chí có ba thí sinh chỉ được 1,25 điểm, một thí sinh 1 điểm môn sử.

Tương tự, tại Trường ĐH Cần Thơ có ít nhất bốn thí sinh đậu ngành sư phạm lịch sử khi điểm thi môn này chỉ là 1 điểm, nhiều thí sinh 1,25-2 điểm. Đáng chú ý hơn là tại Trường ĐH Đà Lạt, một thí sinh trúng tuyển ngành sư phạm lịch sử với điểm thi sử 0,5. Cá biệt hơn, một thí sinh tại trường này trúng tuyển với tổng điểm 13 nhưng môn sử chỉ 0,25 điểm, tức chỉ vừa thoát khỏi ngưỡng điểm liệt (0 điểm)!

Báo động!

Nguyên nhân của sự sụt giảm đáng báo động này được nhiều cán bộ quản lý của các trường ĐH, sở GD-ĐT đưa ra là do chính sách tiền lương, chế độ cho giáo viên quá thấp. Điều quan trọng nữa là đầu ra ngành sư phạm cực kỳ khó khăn.

Theo ghi nhận tại nhiều sở GD-ĐT, bốn năm trở lại đây, nhu cầu giáo viên đã bão hòa, mỗi năm số sinh viên tốt nghiệp sư phạm chưa được phân công nhiệm sở lên đến hàng trăm người mỗi tỉnh.

Ông Nguyễn Thanh Bình - giám đốc Sở GD-ĐT An Giang - cũng cho biết năm nay sở nhận được khoảng 1.400 hồ sơ tuyển dụng giáo viên các cấp nhưng chỉ có thể giải quyết được 1.100 hồ sơ. Năm 2011, chỉ tính riêng bậc THPT, tỉnh Đồng Tháp nhận 890 hồ sơ tuyển dụng nhưng chỉ giải quyết được 90 hồ sơ. Khoảng 800 sinh viên tốt nghiệp ĐH sư phạm chưa biết đi đâu về đâu.

Ở khía cạnh đơn vị đào tạo, ông Hoàng Xuân Quảng chia sẻ: sinh viên sư phạm hiện nay ra trường khó tìm việc làm, tìm được thì thu nhập thấp. Hơn nữa, việc chuyển đổi nghề nghiệp cũng khó khăn hơn so với các ngành nghề khác. Chính sách miễn học phí hiện nay không còn đủ sức hút với người học bởi cái họ cần là nghề nghiệp để kiếm sống chứ học phí giờ đã quá thấp rồi.

Trong khi đó, PGS Văn Như Cương - hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) - lo ngại: “Việc chất lượng đầu vào giảm là điều đáng báo động bởi nó sẽ ảnh hưởng đến cả hệ thống giáo dục và sự phát triển bền vững của xã hội. Giáo dục là nền tảng của các ngành khoa học, xã hội, nếu chỉ tuyển được những giáo viên có chất lượng không thật sự tốt, rõ ràng sẽ không có nền tảng tốt”.

Thiếu giáo viên dai dẳng

Tại TP.HCM, theo ông Lê Hồng Sơn - giám đốc Sở GD-ĐT TP, những năm gần đây TP luôn thiếu giáo viên do các trường sư phạm trên địa bàn TP đào tạo theo xu hướng đa ngành, chỉ tiêu đào tạo sư phạm giảm nên nguồn tuyển giáo viên các trường cũng giảm.

Trong khi đó, ông Huỳnh Công Minh - nguyên giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM - cho biết khi làm đề án nâng cấp Trường CĐ Sư phạm TP.HCM lên ĐH, sở tham mưu nâng cấp thành Trường ĐH Sư phạm Sài Gòn. Tuy nhiên Bộ GD-ĐT cho biết chỉ cho phép thành lập trường ĐH đa ngành chứ không thành lập trường chuyên ngành sư phạm. Nếu có trường chuyên đào tạo sư phạm thì nguồn cung cấp giáo viên cho TP sẽ dồi dào hơn, tình trạng thiếu giáo viên sẽ không dai dẳng như hiện nay.

MINH GIẢNG

Nguồn: tuoitre.vn

Đầu vào tuyển sinh sư phạm: “Tuột dốc” không phanh

Chưa năm nào điểm chuẩn ngành sư phạm thấp như năm nay. Điểm chuẩn nhiều ngành, nhiều trường đã rơi xuống tận đáy khi chỉ bằng điểm sàn chung nhưng vẫn chưa thể tuyển đủ chỉ tiêu.

Thí sinh tìm hiểu thông tin trước ngày thi tại Trường ĐH Sư phạm TP.HCM trong kỳ tuyển sinh năm 2011 - Ảnh: Như Hùng

Mức điểm thấp nhất thuộc về các trường ĐH địa phương, ĐH vùng. Các ngành sư phạm vật lý, ngữ văn tại Trường ĐH Quảng Nam chỉ bằng điểm sàn nhưng vẫn phải xét tuyển hàng chục chỉ tiêu bằng nguyện vọng (NV) 2.

Tương tự, hầu như toàn bộ ngành sư phạm bậc ĐH của các trường ĐH An Giang, Thủ Dầu Một, Hồng Đức, Quảng Bình, Tây Bắc, Thái Nguyên chỉ bằng điểm sàn, kể cả các ngành sư phạm toán, hóa, sinh, ngữ văn và phải xét tuyển rất nhiều chỉ tiêu bằng NV2.

Không chỉ thế, tại Trường ĐH An Giang, ngành sư phạm tin học còn không có thí sinh nào trúng tuyển. Ngành nhiều nhất là sư phạm toán với 20 thí sinh, các ngành sư phạm còn lại chỉ có 5-10 thí sinh trúng tuyển NV1.

Thi sử 0,25 điểm, đậu ĐH Sư phạm lịch sử!

Ông Hoàng Xuân Quảng - phó hiệu trưởng Trường ĐH An Giang - than vãn: chưa năm nào điểm chuẩn ngành sư phạm tuột dốc đến tận đáy như năm nay. Điểm chuẩn chỉ bằng sàn mà cũng chỉ lèo tèo vài thí sinh trúng tuyển. Có thể nhiều ngành sẽ phải đóng cửa do quá ít thí sinh bởi xét NV2 cũng không hi vọng nhiều vì nguồn tuyển đã hết.

Ở những trường tốp giữa, ĐH vùng như Quy Nhơn, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ... tình hình điểm chuẩn ngành sư phạm khả quan hơn nhưng cũng có rất nhiều ngành sư phạm cơ bản có điểm chuẩn chỉ bằng sàn hoặc chỉ cao hơn từ 0,5-1 điểm.

Không chỉ thế, điểm chuẩn các trường chuyên đào tạo sư phạm như Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 cũng rớt thê thảm. Đây là năm đầu tiên trong chục năm trở lại đây, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM lấy điểm chuẩn hai ngành sư phạm lịch sử và địa lý bằng điểm sàn.

Tương tự, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 phải lấy điểm chuẩn bằng sàn cho các ngành sư phạm hóa, sinh trong khi ngành sư phạm vật lý cũng chỉ là 13,5.

Điểm đáng chú ý là ngành sư phạm lịch sử. Không chỉ điểm chuẩn bằng sàn, rất nhiều thí sinh trúng tuyển bậc ĐH ngành này nhưng điểm thi môn lịch sử chỉ từ 0,5-2 điểm. Trường ĐH Sư phạm (ĐH Đà Nẵng) tuy đã nhân hệ số môn lịch sử nhưng điểm chuẩn chỉ dừng lại ở mức 14,5 điểm! Trong số 42 thí sinh trúng tuyển ngành lịch sử, chỉ có ba thí sinh đạt điểm thi môn sử từ 5 trở lên, đa số thí sinh có điểm ở mức 2-3 điểm. Thậm chí có ba thí sinh chỉ được 1,25 điểm, một thí sinh 1 điểm môn sử.

Tương tự, tại Trường ĐH Cần Thơ có ít nhất bốn thí sinh đậu ngành sư phạm lịch sử khi điểm thi môn này chỉ là 1 điểm, nhiều thí sinh 1,25-2 điểm. Đáng chú ý hơn là tại Trường ĐH Đà Lạt, một thí sinh trúng tuyển ngành sư phạm lịch sử với điểm thi sử 0,5. Cá biệt hơn, một thí sinh tại trường này trúng tuyển với tổng điểm 13 nhưng môn sử chỉ 0,25 điểm, tức chỉ vừa thoát khỏi ngưỡng điểm liệt (0 điểm)!

Báo động!

Nguyên nhân của sự sụt giảm đáng báo động này được nhiều cán bộ quản lý của các trường ĐH, sở GD-ĐT đưa ra là do chính sách tiền lương, chế độ cho giáo viên quá thấp. Điều quan trọng nữa là đầu ra ngành sư phạm cực kỳ khó khăn.

Theo ghi nhận tại nhiều sở GD-ĐT, bốn năm trở lại đây, nhu cầu giáo viên đã bão hòa, mỗi năm số sinh viên tốt nghiệp sư phạm chưa được phân công nhiệm sở lên đến hàng trăm người mỗi tỉnh.

Ông Nguyễn Thanh Bình - giám đốc Sở GD-ĐT An Giang - cũng cho biết năm nay sở nhận được khoảng 1.400 hồ sơ tuyển dụng giáo viên các cấp nhưng chỉ có thể giải quyết được 1.100 hồ sơ. Năm 2011, chỉ tính riêng bậc THPT, tỉnh Đồng Tháp nhận 890 hồ sơ tuyển dụng nhưng chỉ giải quyết được 90 hồ sơ. Khoảng 800 sinh viên tốt nghiệp ĐH sư phạm chưa biết đi đâu về đâu.

Ở khía cạnh đơn vị đào tạo, ông Hoàng Xuân Quảng chia sẻ: sinh viên sư phạm hiện nay ra trường khó tìm việc làm, tìm được thì thu nhập thấp. Hơn nữa, việc chuyển đổi nghề nghiệp cũng khó khăn hơn so với các ngành nghề khác. Chính sách miễn học phí hiện nay không còn đủ sức hút với người học bởi cái họ cần là nghề nghiệp để kiếm sống chứ học phí giờ đã quá thấp rồi.

Trong khi đó, PGS Văn Như Cương - hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) - lo ngại: “Việc chất lượng đầu vào giảm là điều đáng báo động bởi nó sẽ ảnh hưởng đến cả hệ thống giáo dục và sự phát triển bền vững của xã hội. Giáo dục là nền tảng của các ngành khoa học, xã hội, nếu chỉ tuyển được những giáo viên có chất lượng không thật sự tốt, rõ ràng sẽ không có nền tảng tốt”.

Thiếu giáo viên dai dẳng

Tại TP.HCM, theo ông Lê Hồng Sơn - giám đốc Sở GD-ĐT TP, những năm gần đây TP luôn thiếu giáo viên do các trường sư phạm trên địa bàn TP đào tạo theo xu hướng đa ngành, chỉ tiêu đào tạo sư phạm giảm nên nguồn tuyển giáo viên các trường cũng giảm.

Trong khi đó, ông Huỳnh Công Minh - nguyên giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM - cho biết khi làm đề án nâng cấp Trường CĐ Sư phạm TP.HCM lên ĐH, sở tham mưu nâng cấp thành Trường ĐH Sư phạm Sài Gòn. Tuy nhiên Bộ GD-ĐT cho biết chỉ cho phép thành lập trường ĐH đa ngành chứ không thành lập trường chuyên ngành sư phạm. Nếu có trường chuyên đào tạo sư phạm thì nguồn cung cấp giáo viên cho TP sẽ dồi dào hơn, tình trạng thiếu giáo viên sẽ không dai dẳng như hiện nay.

MINH GIẢNG

Nguồn: tuoitre.vn

Thảo luận dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục

Trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra trong hai ngày 25-26/9, Chính phủ đã thảo luận về dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011-2020, một trong 3 khâu đột phá có ý nghĩa quyết định trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu kết luận phiên họp. (Ảnh: TTXVN)

Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận, mục tiêu tổng quát phát triển giáo dục đến năm 2020 được nêu trong dự thảo Chiến lược là nền giáo dục Việt Nam được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục toàn diện được nâng cao; giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành được chú trọng; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân.

Từ mục tiêu tổng quát, các mục tiêu cụ thể của Chiến lược được xác định là, đối với giáo dục mầm non, hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi vào năm 2015, đến năm 2020 có ít nhất 30% trẻ trong độ tuổi nhà trẻ và 85% trong độ tuổi mẫu giáo được chăm sóc, giáo dục tại các cơ sở giáo dục mầm non; tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng trong các cơ sở giáo dục mầm non giảm xuống dưới 10%.
Về giáo dục phổ thông, đến năm 2020, tỷ lệ đi học đúng độ tuổi ở tiểu học là 99%, trung học cơ sở là 95% và 80% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ học vấn trung học phổ thông và tương đương; có 70% trẻ em khuyết tật được đi học.

Về giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, đến năm 2020 có 25% học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở và 30% tốt nghiệp trung học phổ thông học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; tỷ lệ sinh viên tất cả các hệ đào tạo khoảng 350-400 trên một vạn dân; tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề nghiệp và đại học khoảng 70%.
Về giáo dục thường xuyên, đến năm 2020, tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi từ 15 trở lên là 98% và tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi từ 15 đến 35 là 99% đối với cả nam và nữ.

Để đạt được các mục tiêu, 7 giải pháp đã được đề ra gồm đổi mới quản lý giáo dục; phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; tiếp tục đổi mới nội dung chương trình, phương pháp dạy học, thi, kiểm tra và đánh giá chất lượng giáo dục; tăng cường các nguồn đầu tư cho giáo dục, gắn đào tạo với sử dụng, với nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ đáp ứng nhu cầu xã hội; tăng cường hỗ trợ giáo dục đối với các vùng khó khăn, dân tộc thiểu số và đối tượng chính sách xã hội; phát triển khoa học giáo dục và cuối cùng là mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về giáo dục.

Chiến lược cũng thể hiện rõ những điểm mới trong những quan điểm phát triển giáo dục, mục tiêu phát triển giáo dục, giải pháp phát triển giáo dục, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận cho biết.

Thảo luận về Chiến lược, các thành viên Chính phủ cơ bản đồng tình với các nội dung của chiến lược, cho rằng Chiến lược được chuẩn bị kỹ lưỡng, công phu, đề ra các mục tiêu, giải pháp cụ thể; phù hợp với tinh thần Nghị quyết Đại hội XI và Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội trong 10 năm 2011-2020…

Khẳng định sự cần thiết ban hành Chiến lược, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho rằng nội dung của Chiến lược cần được cụ thể hóa hơn, làm cho nội dung chiến lược không mang tính nghị quyết; đồng thời lưu ý tới việc cân đối nguồn lực trong quá trình thực hiện Chiến lược.

Khẳng định việc tăng cường các nguồn lực cho giáo dục là hết sức cần thiết, và trên thực tế nguồn ngân sách dành cho giáo dục-đào tạo ngày càng tăng lên, năm sau cao hơn năm trước, Bộ trưởng Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ và một số thành viên Chính phủ đề nghị Chiến lược cần thể hiện rõ việc quản lý, phân bổ và sử dụng như thế nào để nguồn ngân sách đầu tư cho giáo dục-đào tạo đạt hiệu quả tốt nhất; đồng thời cũng làm rõ hơn những tồn tại, hạn chế của nền giáo dục trong những năm qua.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát đề nghị Chiến lược cần quan tâm tới việc đổi mới mô hình quản lý giáo dục, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, không nên coi các trường học chỉ là trung tâm đào tạo mà phải là cả trung tâm nghiên cứu khoa học. Trong bối cảnh Việt Nam đã hội nhập quốc tế sâu rộng, trong giải pháp thứ 7 về phát triển giáo dục không nên viết nội dung là “Mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về giáo dục” mà nên thay cụm từ “hợp tác quốc tế về giáo dục” bằng cụm từ “hội nhập quốc tế về giáo dục,” Bộ trưởng Cao Đức Phát nói.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân cùng ý kiến cho rằng cần đầu tư nhiều hơn cho giáo dục-đào tạo ở những vùng sâu, vùng xa, qua đó góp phần tạo nền tảng cơ bản để xóa đói, giảm nghèo ở những vùng khó khăn này…
Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân đề xuất Chiến lược nên có mục tiêu cụ thể đến năm 2020 Việt Nam sẽ có bao nhiêu trường đại học đạt tiêu chuẩn khu vực và quốc tế, cùng với đó Chiến lược cũng nên đề cập đến các nội dung liên quan đến học phí; vấn đề về trường công lập và tư thục; về văn bằng đào tạo…

Theo Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, mô hình tăng trưởng giáo dục của Việt Nam hiện nay theo chiều rộng, quy mô giáo dục được mở rộng quá cỡ, nhiều trường công lập mở ra, chạy theo lợi nhuận là chính; xu hướng thị trường hóa giáo dục đang chi phối; có những hạn chế trong định hướng giáo dục-đào tạo, trong quy hoạch nguồn nhân lực; quản lý giáo dục thiếu chuyên nghiệp; sự gắn kết không chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, xã hội; trình độ giáo viên ở vùng sâu, vùng xa thấp… đây là những hạn chế lớn của nền giáo dục, làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

Từ nhận định về những hạn chế, yếu kém nêu trên, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan đề xuất cần có đổi mới trong quy hoạch nguồn nhân lực, có quy hoạch ngành giáo dục, đổi mới hệ thống cơ chế, chính sách về giáo dục; thay đổi tư duy nhìn nhận về bằng cấp, khoa cử, tránh áp lực xã hội về bằng cấp…

Đi liền với đó là rà soát lại đội ngũ giáo viên, nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ giáo viên; rà soát lại việc tuyển sinh của các trường đại học, nhất là các trường công lập, nếu trường nào 3 năm vẫn chưa tuyển được sinh viên, phải có các biện pháp xử lý kiên quyết.

Cùng tham gia thảo luận, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Phong Tranh cho rằng nên có kế hoạch đào tạo theo địa chỉ để góp phần đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực ở những vùng, địa phương có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn; quan tâm tới vấn đề xã hội hóa giáo dục; chính sách đãi ngộ đối với giáo viên; người quản lý giáo dục…

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng Chiến lược đã được chuẩn bị công phu, ý kiến phát biểu thảo luận của các thành viên Chính phủ là cơ bản đồng tình với nội dung của Chiến lược; đối với các thành viên Chính phủ chưa góp ý, Thủ tướng đề nghị góp ý bằng văn bản…

Thủ tướng đề nghị Bộ GD-ĐT tổng hợp bổ sung ý kiến và hoàn thiện Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011-2020. Đây là vấn đề lớn, vấn đề đột phá trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của đất nước; muốn xóa đói giảm nghèo, muốn phát triển theo chiều sâu, muốn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc… tất cả là do yếu tố con người, là giáo dục - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo Chiến lược có những đánh giá đúng với thực trạng của nền giáo dục, những kết quả đã làm được cùng những tồn tại yếu kém để có hướng khắc phục, giải quyết.

Chiến lược này phải thể hiện được tư tưởng chủ đạo là giải quyết được những tồn tại, yếu kém hiện nay của nền giáo dục, nhất là những tồn tại, yếu kém ở các cấp học về cơ chế tài chính, quản lý, sách giáo khoa, giáo trình; chất lượng giáo dục đại học, tình trạng thiếu giảng viên, thiếu phòng thí nghiệm…, cùng với đó là cần định hướng rõ về vấn đề đào tạo nghề.

Theo TTXVN/Vietnam+

Thảo luận dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục

Trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra trong hai ngày 25-26/9, Chính phủ đã thảo luận về dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011-2020, một trong 3 khâu đột phá có ý nghĩa quyết định trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu kết luận phiên họp. (Ảnh: TTXVN)

Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận, mục tiêu tổng quát phát triển giáo dục đến năm 2020 được nêu trong dự thảo Chiến lược là nền giáo dục Việt Nam được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục toàn diện được nâng cao; giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành được chú trọng; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân.

Từ mục tiêu tổng quát, các mục tiêu cụ thể của Chiến lược được xác định là, đối với giáo dục mầm non, hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi vào năm 2015, đến năm 2020 có ít nhất 30% trẻ trong độ tuổi nhà trẻ và 85% trong độ tuổi mẫu giáo được chăm sóc, giáo dục tại các cơ sở giáo dục mầm non; tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng trong các cơ sở giáo dục mầm non giảm xuống dưới 10%.
Về giáo dục phổ thông, đến năm 2020, tỷ lệ đi học đúng độ tuổi ở tiểu học là 99%, trung học cơ sở là 95% và 80% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ học vấn trung học phổ thông và tương đương; có 70% trẻ em khuyết tật được đi học.

Về giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, đến năm 2020 có 25% học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở và 30% tốt nghiệp trung học phổ thông học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; tỷ lệ sinh viên tất cả các hệ đào tạo khoảng 350-400 trên một vạn dân; tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề nghiệp và đại học khoảng 70%.
Về giáo dục thường xuyên, đến năm 2020, tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi từ 15 trở lên là 98% và tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi từ 15 đến 35 là 99% đối với cả nam và nữ.

Để đạt được các mục tiêu, 7 giải pháp đã được đề ra gồm đổi mới quản lý giáo dục; phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; tiếp tục đổi mới nội dung chương trình, phương pháp dạy học, thi, kiểm tra và đánh giá chất lượng giáo dục; tăng cường các nguồn đầu tư cho giáo dục, gắn đào tạo với sử dụng, với nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ đáp ứng nhu cầu xã hội; tăng cường hỗ trợ giáo dục đối với các vùng khó khăn, dân tộc thiểu số và đối tượng chính sách xã hội; phát triển khoa học giáo dục và cuối cùng là mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về giáo dục.

Chiến lược cũng thể hiện rõ những điểm mới trong những quan điểm phát triển giáo dục, mục tiêu phát triển giáo dục, giải pháp phát triển giáo dục, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận cho biết.

Thảo luận về Chiến lược, các thành viên Chính phủ cơ bản đồng tình với các nội dung của chiến lược, cho rằng Chiến lược được chuẩn bị kỹ lưỡng, công phu, đề ra các mục tiêu, giải pháp cụ thể; phù hợp với tinh thần Nghị quyết Đại hội XI và Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội trong 10 năm 2011-2020…

Khẳng định sự cần thiết ban hành Chiến lược, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho rằng nội dung của Chiến lược cần được cụ thể hóa hơn, làm cho nội dung chiến lược không mang tính nghị quyết; đồng thời lưu ý tới việc cân đối nguồn lực trong quá trình thực hiện Chiến lược.

Khẳng định việc tăng cường các nguồn lực cho giáo dục là hết sức cần thiết, và trên thực tế nguồn ngân sách dành cho giáo dục-đào tạo ngày càng tăng lên, năm sau cao hơn năm trước, Bộ trưởng Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ và một số thành viên Chính phủ đề nghị Chiến lược cần thể hiện rõ việc quản lý, phân bổ và sử dụng như thế nào để nguồn ngân sách đầu tư cho giáo dục-đào tạo đạt hiệu quả tốt nhất; đồng thời cũng làm rõ hơn những tồn tại, hạn chế của nền giáo dục trong những năm qua.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát đề nghị Chiến lược cần quan tâm tới việc đổi mới mô hình quản lý giáo dục, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, không nên coi các trường học chỉ là trung tâm đào tạo mà phải là cả trung tâm nghiên cứu khoa học. Trong bối cảnh Việt Nam đã hội nhập quốc tế sâu rộng, trong giải pháp thứ 7 về phát triển giáo dục không nên viết nội dung là “Mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về giáo dục” mà nên thay cụm từ “hợp tác quốc tế về giáo dục” bằng cụm từ “hội nhập quốc tế về giáo dục,” Bộ trưởng Cao Đức Phát nói.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân cùng ý kiến cho rằng cần đầu tư nhiều hơn cho giáo dục-đào tạo ở những vùng sâu, vùng xa, qua đó góp phần tạo nền tảng cơ bản để xóa đói, giảm nghèo ở những vùng khó khăn này…
Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân đề xuất Chiến lược nên có mục tiêu cụ thể đến năm 2020 Việt Nam sẽ có bao nhiêu trường đại học đạt tiêu chuẩn khu vực và quốc tế, cùng với đó Chiến lược cũng nên đề cập đến các nội dung liên quan đến học phí; vấn đề về trường công lập và tư thục; về văn bằng đào tạo…

Theo Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, mô hình tăng trưởng giáo dục của Việt Nam hiện nay theo chiều rộng, quy mô giáo dục được mở rộng quá cỡ, nhiều trường công lập mở ra, chạy theo lợi nhuận là chính; xu hướng thị trường hóa giáo dục đang chi phối; có những hạn chế trong định hướng giáo dục-đào tạo, trong quy hoạch nguồn nhân lực; quản lý giáo dục thiếu chuyên nghiệp; sự gắn kết không chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, xã hội; trình độ giáo viên ở vùng sâu, vùng xa thấp… đây là những hạn chế lớn của nền giáo dục, làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

Từ nhận định về những hạn chế, yếu kém nêu trên, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan đề xuất cần có đổi mới trong quy hoạch nguồn nhân lực, có quy hoạch ngành giáo dục, đổi mới hệ thống cơ chế, chính sách về giáo dục; thay đổi tư duy nhìn nhận về bằng cấp, khoa cử, tránh áp lực xã hội về bằng cấp…

Đi liền với đó là rà soát lại đội ngũ giáo viên, nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ giáo viên; rà soát lại việc tuyển sinh của các trường đại học, nhất là các trường công lập, nếu trường nào 3 năm vẫn chưa tuyển được sinh viên, phải có các biện pháp xử lý kiên quyết.

Cùng tham gia thảo luận, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Phong Tranh cho rằng nên có kế hoạch đào tạo theo địa chỉ để góp phần đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực ở những vùng, địa phương có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn; quan tâm tới vấn đề xã hội hóa giáo dục; chính sách đãi ngộ đối với giáo viên; người quản lý giáo dục…

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng Chiến lược đã được chuẩn bị công phu, ý kiến phát biểu thảo luận của các thành viên Chính phủ là cơ bản đồng tình với nội dung của Chiến lược; đối với các thành viên Chính phủ chưa góp ý, Thủ tướng đề nghị góp ý bằng văn bản…

Thủ tướng đề nghị Bộ GD-ĐT tổng hợp bổ sung ý kiến và hoàn thiện Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011-2020. Đây là vấn đề lớn, vấn đề đột phá trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của đất nước; muốn xóa đói giảm nghèo, muốn phát triển theo chiều sâu, muốn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc… tất cả là do yếu tố con người, là giáo dục - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo Chiến lược có những đánh giá đúng với thực trạng của nền giáo dục, những kết quả đã làm được cùng những tồn tại yếu kém để có hướng khắc phục, giải quyết.

Chiến lược này phải thể hiện được tư tưởng chủ đạo là giải quyết được những tồn tại, yếu kém hiện nay của nền giáo dục, nhất là những tồn tại, yếu kém ở các cấp học về cơ chế tài chính, quản lý, sách giáo khoa, giáo trình; chất lượng giáo dục đại học, tình trạng thiếu giảng viên, thiếu phòng thí nghiệm…, cùng với đó là cần định hướng rõ về vấn đề đào tạo nghề.

Theo TTXVN/Vietnam+